Lăng mộ ‘vua săn voi’ kỳ bí ở Tây Nguyên

Những ai có dịp ngang qua khu lăng mộ của vua và các dũng sĩ săn voi nằm tại xã Krông Na hẳn không nén được cảm giác rờn rợn. Cảnh thâm u nơi đây vẫn bí ẩn với nhiều người.

Khu lăng mộ (nằm tại xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk) vừa là công trình kiến trúc độc đáo, vừa là nét văn hóa tâm linh của đồng bào dân tộc với nhiều nét kỳ lạ, chẳng nơi nào có được.

Con voi trắng huyền thoại

Nhà ông Y Phương (60 tuổi buôn trưởng buôn Trí B, xã Krông Na – người biết rõ tường tận về “vua săn voi”) có kiểu kiến trúc hiện đại, bước vào trong nhà, cái nóng bị xua tan, thay vào đó là cảm giác dễ chịu, mát lạnh.

Ông Y Phương vừa rót nước vừa hỏi: “Các cháu đến đây tìm hiểu về lăng mộ của vua săn voi?”. Chưa vội trả lời, ông nén tiếng thở dài, cho biết, 40 năm qua, rất nhiều người đến nhà ông hỏi về câu chuyện này, ông đã nói nhiều nhưng cũng không thấy một sự quan tâm nào hết, một nén hương thắp trên ngôi mộ cũng không có. Vì thế, nay ông gần như mất cảm hứng kể câu chuyện này cho người ngoài mà chỉ dạy cho con cháu của mình biết tôn thờ, trông coi những ngôi mộ.

“Ở khu lăng mộ đá này vua săn voi chỉ có một, còn lại là Gru (dũng sĩ hay nghệ nhân săn voi)”. Ông kể cho chúng tôi nghe câu chuyện truyền miệng về vua săn voi theo trí nhớ của hậu duệ trong dòng tộc. Theo đó, ông Y Thu K’Nul (1828 – 1938) bố là người M’Nông mẹ là người Lào, ông được vua Xiêm La gọi là Khun Su Nốp, có nghĩa “vua săn voi” khi hiến tặng một con bạch tượng.

Khu lăng mộ này vừa là một công trình kiến trúc độc đáo, vừa là một nét văn hóa tâm linh của đồng bào dân tộc nơi đây, với nhiều nét kỳ lạ, chẳng nơi nào có được.
Khu lăng mộ này vừa là một công trình kiến trúc độc đáo, vừa là một nét văn hóa tâm linh của đồng bào dân tộc nơi đây, với nhiều nét kỳ lạ, chẳng nơi nào có được.

Thời bấy giờ ông Y Thu là ông tổ của nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng tại khu vực Tây Nguyên, ông bắt được khoảng gần 500 con voi rừng và được người dân xem là một tù trưởng có nhiều thế lực, uy tín. Các tộc trưởng ở Tây Nguyên tôn trọng. Trong một chuyến đi săn, ông mang về một con bạch tượng. Sau khi thuần dưỡng đã đem tặng cho vua Xiêm La nên được vị vua nước này quý trọng.

Theo tục lệ của người M’Nông hay các dân tộc ở Lào và Xiêm La, voi trắng là hiện thân của vua chúa, sức mạnh của quyền lực. Chính nhờ việc bắt được con voi này mà danh tiếng của vua săn voi Y Thu vang danh bốn phương. Vì nể phục Y Thu nên vua Bảo Đại thường lệnh cho ông tháp tùng trong những chuyến đi săn. Sau khi ông qua đời, đích thân vua Bảo Đại và người Pháp đã thiết kế lăng mộ đá có đường hầm dẫn vào bên trong rồi cho các kỹ sư nổi tiếng thời bấy giờ xây dựng.

Các biểu tượng voi và chim công trên lăng mộ Ama Kông.
Các biểu tượng voi và chim công trên lăng mộ Ama Kông.

Theo phong tục của đồng bào M’Nông, nếu không có việc gì thì không ai được phép vào vì như vậy sẽ quấy nhiễu người chết, làm kinh động các hồn ma. Còn đối với khu lăng mộ của các Gru này, bất cứ ai xâm phạm đều là điều cấm kỵ. Trước khi người lạ vào nơi cấm địa phải được sự đồng ý của người quản lý khu lăng mộ trong dòng họ sau đó làm lễ cũng để các vị thần linh đồng ý và chứng giám. Không chỉ cấm người lạ, thung lũng của các chiến binh săn voi cũng là nơi bất khả xâm phạm của người bản xứ.

Kẻ nào dám vi phạm sẽ bị luật tục của buôn làng phạt. Tội nhẹ thì phạt chiêng phạt ché, tội nặng thì bắt mổ trâu, bò để tạ tội, thậm chí là trục xuất ra khỏi cộng đồng.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *